Systematyka
Synapsydy to owodniowce bliżej spokrewnione ze ssakami niż współczesnymi gadami. Gady ssakokształtne żyły od karbonu do wczesnej jury, były zarówno drapieżcami, jak i roślinożercami. Ich przedstawicielami były prymitywne pelikozaury oraz bardziej zaawansowane terapsydy, u których występowała już pewnie stałocieplność. Zauropsydy to grupa, z której wywodzą się współczesne gady. Do nich należą anapsydy, których czaszki nie mają okien skroniowych. Taką budowę mają żółwie, żyjące już od późnego triasu. Zauropsydami są też gady właściwe, znane od karbonu. Tworzą one dwie linie rozwojowe. Pierwsza obejmuje tekodonty, krokodyle, dinozaury, ptaki oraz gady latające, drugą linie utworzyły łuskonośne oraz rynchocefale. Tekodonty były prymitywnymi owodniowcami o zębach osadzonych w zębodołach. Krokodyle żyją teraz w wodach słodkich, w mezozoiku zasiedlały także morza. Są reprezentowane przez gawiale, kajmany i aligatory. Dinozaury były dominującymi kręgowcami w erze mezozoicznej. Na ten rząd składa się kilkaset gatunków kopalnych, podzielonych w dwa rzędy: gadziomiednicze i ptasiomiednicze. W Polsce dinozaury występowały w rejonach Opolszczyzny, znane są też jurajskie tropy w Górach Świętokrzyskich. Dinozaury były jednymi z największych i najcięższych kręgowców żyjących na lądzie. Niektóre ważyły nawet 100 t i osiągały długość 50 m.